دژنکتور (Circuit Breaker) یکی از تجهیزات اساسی در سیستم های الکتریکی است که وظیفه اصلی آن قطع خودکار مدار در زمان وقوع شرایط غیرعادی مانند اتصال کوتاه یا اضافه بار است. این دستگاه با تشخیص جریان غیرمجاز، به سرعت وارد عمل میشود و از آسیب به تجهیزات و ایجاد خطرات جدی جلوگیری میکند.
مزایای استفاده از دژنکتور شامل ایمنی بالا، کاهش خسارات ناشی از خطاهای برقی و افزایش عمر تجهیزات است. انتخاب دژنکتور مناسب برای هر کاربرد نیازمند توجه به عواملی مانند ولتاژ، جریان و استانداردهای ایمنی است.
دژنکتور (Circuit Breaker) وسیلهای است که برای حفاظت از سیستمهای الکتریکی طراحی شده و در مواقع بروز مشکلاتی مانند اتصال کوتاه یا اضافهبار، مدار برق را به صورت خودکار قطع میکند. این دستگاه برای جلوگیری از آسیب به تجهیزات و افزایش ایمنی شبکه برق استفاده میشود.
دژنکتورها در انواع مختلفی تولید میشوند:
چرا دژنکتور مهم است؟
با استفاده از دژنکتور، ایمنی تجهیزات و افراد تضمین میشود. علاوه بر این، انتخاب دژنکتور مناسب با توجه به ولتاژ، جریان و استانداردهای ایمنی میتواند از خاموشیهای غیرضروری و هزینههای اضافی جلوگیری کند.
منبع: https://www.youtube.com/watch?v=TpI_p9Bvk9w
خرید دژنکتور یک تصمیم مهم در تأسیسات برقی است که باید با دقت و توجه به مشخصات فنی صورت گیرد. انتخاب دژنکتور مناسب نه تنها امنیت سیستم برق را تضمین میکند بلکه طول عمر تجهیزات را نیز افزایش میدهد. پیش از خرید دژنکتور، باید چند نکته کلیدی را در نظر بگیرید:
کیفیت و برند: برند و کیفیت دژنکتور نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. برندهای معتبر مانند ABB، Siemens و Schneider Electric معمولاً دژنکتورهایی با کیفیت بالا تولید میکنند که برای مدت طولانی و در شرایط مختلف عملکرد بهینه دارند.
قیمت دژنکتور میتواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد که در نهایت تأثیر زیادی بر انتخاب آن توسط مصرفکنندگان دارد. اولین و مهمترین عامل در تعیین قیمت دژنکتور، نوع و مدل آن است. دژنکتورها در انواع مختلفی عرضه میشوند؛ از جمله دژنکتورهای روغنی، گازی، خلأ و مغناطیسی که هر کدام با توجه به ویژگیها و عملکردشان قیمتهای متفاوتی دارند.
| دژنکتور گازی پارس سوئیچ | دژنکتور نیمه روغنی پارس سوئیچ | دژنکتور گازی الکو | دژنکتور خلا الکو | دژنکتور ABB | دژنکتور خلاء زیمنس |
|---|---|---|---|---|---|
| تماس بگیرید | تماس بگیرید | تماس بگیرید | تماس بگیرید | تماس بگیرید | تماس بگیرید |
مکانیسم عملکرد به این معنی است که کلید میتواند پس از دریافت فرمان قطع یا وصل، در مدت زمان کوتاهی عملیات قطع و وصل را انجام دهد. مکانیسم عمل روی کلیدها میتواند یکی از موارد زیر باشد:
برای تمامی کلیدها از انواع مکانیزمها استفاده میشود اما پرکاربردترین مکانیسم شارژ فنری است.
قبل از خرید دژنکتور لازم است بدانید که کلیدهای مدار بر اساس نوع سازه و یا از نظر نوع قوس الکتریکی به دستههای زیر تقسیم میشوند:
دژنکتور ABB محصول بسیار پر کاربرد در صنایع مختلف می باشد و دارای سابقه ی طولانی و درخشان است و از بهره برداری بالایی در ایران و جهان برخوردار می باشد این محصولات در انواع فلیس ها و کشویی مختلف قابل ارائه می باشد. در رنج وسیع و ولتاژی 12kv و یا 36kv و در رنج جریانی 30A, 4000A تا زمان اتصال کوتاه این جریان ها ادامه می یابد.
این نوع از دژنکتور abb به دلیل داشتن مشخصه ی سادگی و استحکام و عمر طولانی و با مکانیزم دژنکتور به تعمیرات کمتری نیاز دارد .
این دژنکتورها به خاطر دارا بودن به بدنه ی استحکام از تعمیرات و نگهداری کمتری برخوردار هستند . این نوع از دژنکتور ها برای تعمیراتی که زود به زود قطع و وصل می شود کارایی بسیاری دارند.
دژنکتور خلاء نوع دیگری از انواع محصولات مد نظر است که به درون محفظه ای قرار گرفته می شود . این نوع از دژنکتور از جزء اصلی مدار شکن ها و دارای ولتاژ متوسط محسوب می شوند در واقعیت در زمانی که کنتالت های متحرک از هم جدا می شوند یک قوس الکتریکی حاصل از این عمل به دلیل وجود دژنکتور خلاء این قوس الکتریکی در خلاء قرار می گیرد و هیچ اشکالی بر مدار ایجاد نمی کند به عبارت کلی این محصولات در شرایط لازم توانایی این را دارند که در زمان هایی جریان برق دچار اختلال شده و خطاهایی در آن رخ داده است را برطرف کند .
این دژنکتور یا بریکر خلاء، هم بصورت دستی و هم بصورت قطعه ای اتوماتیک مورد استفاده قرار می گیرد در دژنکتورهای خلاء برخلاف دژنکتورهای گازی نوعی از انواع دژنکتور است که برای به کار افتادن کنتالت به گاز نیاز نیست.

ظرفیت این قطعه ها حدودا 30 کیلو ولت است .این محصولات ترمیم دی الکترلیک را دارند .در این نوع از دژنکتورهای خلاء قابلیت این را دارد که 1000 بار قطع و دوباره اتصال شود و این توانایی در 1000 بارهم می تواند در زمان های کوتاه انجام بگیرد .
نوع دیگر از این محصولات ، دژنکتور گازی می باشد که به عنوان یک کلید در مدار محسوب می شود و گاز کار می کند البته این نوع از محصولات را برای همه نوع از مدار ها مناسب نیستند این نوع از دژنکتورها برای مدارهایی مناسب هستند که دارای قدرت کمتری است در کل وقتی که مدار سنگین نیست از دژنکتور استفاده نمی شود .
در این نوع بریکر مکانیزمی است که در یک محفظه فولادی قرار می گیرد .از این نوع مدل ها کمتر استفاده می شود و از معایب آن این است که چون با گاز کار میکنند و درون محفظه قرار دارد امان انفجار برای آنها وجود دارد.
نوعی دیگر از این انواع که در سال 1956 توسط کشورهای اروپایی ساخته شده است. از گاز SF6 و یا هگزان فلوئورید استفاده می شود .که کاربرد خاموش کننده جرقه را دارد در این نوع از دژنکتورها ازدو نوع کلید کنتاکت استفاده می شود این کنتالت ها به صورت لوله به درون هم فرو میروند و زمانی که دژنکتور به قطع کردن جریان اقدام می کند این لوله ها به سمت پایین خم می شود .